Face Velocity được tính trên tiết diện nào?

Face velocity là vận tốc trung bình quy chiếu theo diện tích mặt trước bộ lọc. Khi đọc catalogue, cần xác định diện tích sử dụng: kích thước phủ bì hay phần mặt thoáng hữu hiệu sau khi trừ khung.

Media velocity lại tính theo diện tích vật liệu lọc trải phẳng. HEPA mini-pleat có diện tích media lớn hơn diện tích mặt trước, nên hai giá trị không thể thay thế nhau. Việc so sánh model phải thống nhất cách quy chiếu.

Từ Face Velocity đến lưu lượng định mức

Quan hệ giữa lưu lượng và vận tốc trung bình được xác định bằng công thức:

[Q = 3.600 \times A \times v]

Trong đó:

  • Q: Lưu lượng khí (m³/h).

  • A: Diện tích tiết diện quy chiếu (m²).

  • v: Vận tốc trung bình (m/s).

Ví dụ minh họa: Mặt lọc quy chiếu 1,20 × 0,60 m, vận tốc 0,42 m/s tương ứng khoảng 1.089 m³/h. Kết quả dùng kiểm tra sơ bộ; chọn model phải đối chiếu rated airflow và trở lực nhà sản xuất.

Với nhiều module, lưu lượng phải được phân bổ và cân bằng theo từng nhánh.

Vận tốc mặt lọc khác vận tốc vùng thao tác

Sau khi rời HEPA, không khí đi qua vật cản, thiết bị và nguồn nhiệt. Vận tốc tại mặt lọc không đại diện hoàn toàn cho vận tốc tại vị trí sản phẩm. Dòng khí vẫn lệch hướng ngay cả khi giá trị trung bình đạt yêu cầu.

Với thao tác vô trùng sử dụng dòng khí một chiều, EU GMP Annex 1 đưa ra khoảng hướng dẫn 0,36–0,54 m/s tại vị trí làm việc, trừ khi có biện minh khoa học trong chiến lược kiểm soát nhiễm bẩn.

Khoảng này không áp dụng mặc định cho mọi HEPA; mặt phẳng đo phải được xác định trong hồ sơ nghiệm thu.

Độ đồng đều của dòng khí quyết định hiệu quả

Giá trị trung bình không thể hiện hết phân bố vận tốc. Áp suất không đều trong plenum, thiết bị che chắn hoặc trở lực khác nhau giữa các module tạo ra vùng khí yếu.

Theo ISO 14644-3, phép đo khí cấp một chiều sử dụng lưới điểm trên mặt phẳng xác định, thường cách mặt lọc 150–300 mm.

Hồ sơ ghi nhận phân bố các điểm đo, kết hợp quan sát hướng dòng khí ở vị trí thao tác. Đây là căn cứ đánh giá khả năng bảo vệ bề mặt sản phẩm.

Trở lực và khả năng duy trì Face Velocity

Tại cùng bộ lọc, chênh áp tăng theo airflow. Khi bụi tích lũy, trở lực tiếp tục tăng; nếu quạt thiếu dự phòng áp suất, lưu lượng cấp suy giảm.

Lựa chọn HEPA phải đối chiếu trở lực ban đầu, giới hạn chênh áp cuối, lưu lượng thiết kế và đường đặc tính quạt. Thay model khác cùng kích thước vẫn làm thay đổi điểm vận hành nếu cấu trúc nếp gấp và diện tích filter media khác nhau.

Đo kiểm trước khi bàn giao

Nghiệm thu gồm đo vận tốc theo lưới điểm, quan sát dòng khí tại vùng thao tác và thử rò HEPA sau lắp đặt.

Kết quả vận tốc đạt yêu cầu không thay thế phép thử rò vật liệu lọc và đường làm kín. Số liệu vận tốc, chênh áp, thử rò được lưu theo trạng thái vận hành để đối chiếu sau bảo trì hoặc thay lọc.

Kết luận

Lựa chọn HEPA theo face velocity đòi hỏi thống nhất diện tích quy chiếu, lưu lượng và trở lực. Hiệu quả dòng khí một chiều được kiểm chứng thêm qua phân bố vận tốc, hướng dòng khí và kết quả thử rò tại chỗ.

FAQs

1. Face Velocity có giống Media Velocity không?

Không. Face velocity dùng diện tích mặt trước, còn media velocity dùng diện tích vật liệu lọc trải phẳng.

2. Có thể sử dụng vận tốc 0,45 m/s cho mọi HEPA?

Không. Vận tốc mục tiêu phụ thuộc ứng dụng, vị trí đo và yêu cầu kiểm soát dòng khí.

3. Hai bộ lọc HEPA cùng kích thước có cùng lưu lượng định mức?

Không. Diện tích media, cấu trúc nếp gấp và trở lực của từng model khác nhau.

4. Đo vận tốc đạt yêu cầu có chứng minh bộ lọc kín?

Không. Thử rò bộ lọc và đường làm kín là phép kiểm tra riêng.

5. Sau khi thay HEPA cần kiểm tra những gì?

Lưu lượng, phân bố vận tốc, chênh áp và độ kín theo kế hoạch nghiệm thu.