Lưu lượng danh định biểu thị lượng không khí bộ lọc xử lý trong một đơn vị thời gian, còn vận tốc mặt phản ánh tốc độ dòng khí qua tiết diện phía trước. Đối chiếu hai dữ liệu giúp chọn bộ lọc khí phù hợp với lưu lượng thiết kế, không gian lắp đặt và sức cản hệ thống.
Lưu lượng danh định gắn với điều kiện thử
Lưu lượng danh định (rated airflow), thường tính bằng m³/h, là giá trị do nhà sản xuất công bố cho từng cấu hình lọc. Chênh áp ban đầu và hiệu suất được xác định tại điều kiện thử tương ứng với từng model.
Trong hệ thống HVAC, tổng lưu lượng được phân bổ qua các bộ lọc. Lưu lượng thực tế phụ thuộc đặc tính quạt, tổn thất áp suất và phân phối khí; giá trị danh định phục vụ lựa chọn thiết bị trước khi đưa vào vận hành.
![]()
Vận tốc mặt được tính từ tiết diện
Vận tốc mặt lọc (face velocity) là vận tốc trung bình qua tiết diện mặt trước, tính bằng m/s. Với lưu lượng Q (m³/h), diện tích A (m²):
v = Q / (3.600 × A)
Ví dụ, lưu lượng 720 m³/h qua tiết diện thông khí 0,40 m² tạo vận tốc trung bình 0,50 m/s. Diện tích tính toán phải thống nhất với quy ước của nhà sản xuất, bởi khung lọc có thể che bớt tiết diện dòng khí so với kích thước ngoài.
Cùng lưu lượng, vận tốc có thể khác
Ở cùng lưu lượng, tiết diện mặt lớn hơn tương ứng với vận tốc trung bình thấp hơn. Với tiết diện giữ nguyên, vận tốc tăng theo lưu lượng.
Dữ liệu này hỗ trợ bố trí một hoặc nhiều bộ lọc. Khi lắp song song, lưu lượng từng bộ còn phụ thuộc sức cản nhánh và phân phối khí trong khoang. Diện tích mặt lọc gắn trực tiếp với phương án bố trí hệ thống.
Phân biệt với vận tốc qua vật liệu
Bộ lọc xếp nếp có diện tích vật liệu lọc hữu hiệu lớn hơn tiết diện mặt trước. Vận tốc trung bình xuyên qua vật liệu được tính bằng lưu lượng chia cho diện tích hữu hiệu, khác vận tốc mặt lọc.
Hai bộ lọc cùng kích thước khung và vận tốc mặt vẫn có thể khác chiều sâu nếp, diện tích vật liệu hoặc khoảng cách nếp. Các đặc tính này tác động đến sức cản khí và khả năng tích bụi. Vận tốc mặt được đọc cùng cấu trúc vật liệu và đường đặc tính chênh áp.
Chênh áp thay đổi theo điểm làm việc
Chênh áp ban đầu là tổn thất áp suất qua bộ lọc sạch tại lưu lượng xác định. Với cùng bộ lọc, lưu lượng tăng thường làm chênh áp tăng; bụi tích tụ tiếp tục làm biến đổi sức cản.
Đường đặc tính chênh áp – lưu lượng giúp đánh giá bộ lọc tại điểm làm việc dự kiến, liên quan đến cột áp quạt và khả năng duy trì lưu lượng khi tải bụi gia tăng. Các trị số chênh áp được so sánh tại điều kiện lưu lượng tương ứng.
Đối chiếu dữ liệu khi lựa chọn
Từ lưu lượng hệ thống, kỹ sư xác định số lượng, kích thước bộ lọc và vận tốc mặt tương ứng. Hồ sơ kỹ thuật tiếp tục được đối chiếu về lưu lượng danh định, cấp lọc, chênh áp tại điểm làm việc và giới hạn vận hành.
Với HEPA cuối đường cấp, khung giữ, gioăng và khả năng thử rò rỉ liên quan đến chất lượng lắp đặt. Vận tốc mặt tính toán là giá trị trung bình; độ đồng đều dòng khí ở vùng sử dụng được đánh giá riêng theo thiết kế.
FAQs
1. Lưu lượng danh định có phải giới hạn tối đa?
Đây là giá trị công bố tại điều kiện xác định; phạm vi vận hành xem trong tài liệu sản phẩm.
2. Vận tốc mặt có bằng vận tốc tại vùng làm việc?
Vị trí và phương pháp đánh giá khác nhau; vận tốc vùng làm việc được đo riêng.
3. Khi tăng số bộ lọc, lưu lượng mỗi bộ thay đổi ra sao?
Phụ thuộc tổng lưu lượng và sự phân phối sức cản giữa các nhánh.
4. Có thể tính vận tốc từ kích thước khung?
Khi diện tích đưa vào phép tính phù hợp quy ước tiết diện dòng khí.
5. Chênh áp thấp có luôn đi kèm vận tốc thấp?
Chênh áp còn chịu tác động từ cấu trúc lọc, tải bụi và điều kiện vận hành.